Close

İnsan-Nesne ilişkileri

İnsanın psikolojisini nesne ilişkileri belirler. Bildiğimiz gibi Türkçe ’de nesne eylemden etkilenen şeydir. Ali camı kırdı cümlesinde Ali özne, cam nesne, kırdı yüklemdir. Burada Ali’nin sinirli biri olduğunu anlıyoruz. “O yalan söyledi.” cümlesinde o özne, yalan nesne, söyledi yüklem oluyor. O’nun yalancı biri olduğu anlaşılmaktadır. Dolayısıyla yaşamak fiilinin öznesi ben isem şayet, hayat benim nesneler üzerindeki eylemlerimden ibaret oluyor. Hal böyle olunca benim nesnelerle olan ilişkilerim benim nasıl biri olduğumu, yani kişiliğimi gösterir.

Biz dünyaya geldiğimizde beynimiz beyaz bir sayfa gibi bomboştur. Bunun böyle olduğunu kabul edenler var, konu tartışmaya açık. Sonra biz hayatı öğrenmeye başlarız. Bu dönemlerde bebeklikte neredeyse tamamen nesne durumundayız. Yakınlarımız özne durumunda. Bizim üzerimizde etki yaparlar. Bizi severler, beslerler, bizimle konuşurlar. Bir çırağın ustasının yanında mesleği öğrenmesi gibi biz de yetiştiğimiz ortamda hayatı öğreniriz. Daha doğrusu insanlara nasıl davranacağımızı öğreniriz. İşte bu insanlara psikolojide nesne adı verilmektedir. İnsanlara güvenmeyi öğrenirsek onlarla yakın ilişkiler kurar onlara sıcak davranırız. İnsanların güvenilmez olduğunu öğrenirsek onlara daha farklı davranırız. Terk edileceğimizi düşünürsek hep bu korkuyla yaşarız. Ben tek başıma yaşayamam diye düşünürsek insanların tüm isteklerini yerine getiririz. Yeter ki beni terk etmesin şeklinde düşünürüz. Herkesi ayrı birey olarak kabul edersek ona göre davranırız. Fikirlerine önem verir ama kendi fikrimizi de söyleriz.

Dedim ya bizim başka insanlara davranışımızı belirleyen şey zamanında bize nasıl davranıldığı konusudur. Bize değer verilmemiş bir ortamda büyümüş isek kendimizi değersiz, dünyayı güvenilmez, geleceği de karanlık görürüz. Bu psikoloji ile yalnız kalmayı tercih edebiliriz. Motivasyonumuz azalır. Hatta intihar etmeyi bile düşünebiliriz. Tam tersine çok bir özelliğimiz olmadığı halde çocuk iken sürekli nadide bir insan olduğumuz, güzel yakışıklı, zeki bir çocuk olduğumuz söylenmiş ise kendimizi üstün; diğer insanları da aşağı görebiliriz. Bu durum da bizim diğer insanlarla aramızı bozabilir.

Dengeli bir sevgi ve ilgi ile büyüyen çocuklar daha sağlıklı nesne ilişkileri geliştirirler. Nerede nesneye yaklaşacağını nerede uzaklaşacağını kestirebilirler. Kararlarını daha bağımsız verebilir. Kararlarının gerekçelerini açıklayabilirler. Sınırlarını çizemeyen bir insan artık torun sahibi olsa da çocuklarının kararlarını kabul edemez. Fazla müdahaleci olabilir. Yaşına rağmen birçok problem yaşayabilir.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *