Close

Hezeyan

Hezeyan akıl hastalarında görülen doğru olmayan, gerçekle uyuşmayan, değiştirilemeyen kesin olan düşünce demektir. Eğer kişide hezeyan varsa bu önemli bir akıl hastalığının işaretidir. Hezeyanı olan kişi gerçek dünya ile zihnindeki gerçekleri ayırt edemediği için ciddi davranış problemleri gösterebilir. Etrafının düşmanlarla çevrili olduğunu, kendisine zarar verileceğini düşünen bir hasta kendini savunma amaçlı gidip silah temin edebilir. Zihninde komşusunun kendisine tuzak hazırladığını düşünen hasta gidip onu vurabilir. Zihnindeki şüphenin sadece bir şüpheden ibaret olduğunu, gerçek olmadığını fark etmeyebilir. Komşusunun kendisine verdiği bir selamı “aha bana selam verdi artık mezarını hazırla” mesajı anlamına gelmektedir.

Hezeyanlar farklı şekillerde olabilir. En sık zarar göreceği hezeyanı oluyor. Kişi takip edildiğini, düşmanlarının olduğunu, öldürüleceğini düşünebilir. Bazen üstün yeteneklere sahip olduğunu, büyük bir icat yapacağını, çok önemli bir görevde olduğunu zannedebilir. Ya da dini açıdan Allah’a yakın olduğunu, Allah tarafından gönderildiğini, tebliğ görevinin olduğunu, peygamber olduğunu düşünebilir. Bu amaçla çevresindeki insanlara bildiği dini bilgileri söyleyebilir. Kadınlara başınızı örtün, namaz kılın diyebilir. Böyle bir hastanın kıyafeti de değişebilir. Normalde pantolon gömlek giyen bir kişi entari giyebilir. Tedavi ile iyileşince normal haline gelebilir. Hezeyan tiplerinden bir diğeri de kıskançlıktır. Eşlerden biri eşinin kendisine sadık olmadığını, kendisini aldattığını düşünebilir. Bu nedenle eşinin dışarı çıkmasına izin vermeyebilir. İşten gelince kapının arkasını kontrol edebilir. Telefon açınca ulaşamayınca “tamam onunla konuşuyor” diyebilir.

Akıl hastalığında görülen hezeyanı bir anlamda anlamak mümkün olabilir; hastadır. Ama gündelik yaşamda hezeyan kadar katı fikirleri olan ve değiştirmesi mümkün olmayan insanlarla karşılaşabiliyoruz. Evrensel gerçeklere uymayan, teknolojiye kapalı, kanıta dayanmayan bu fikirlerde diretebiliyoruz. Kendi doğrularımız tarafından kuşatılmış yalancı bir dünya da yaşayabiliyoruz. Ama bu dünya bir anda yıkılabilir. Çünkü sağlam temelleri yok.

Aslında birçoğumuz doğru olduğunu düşündüğümüz-inandığımız sıradan bir fikri dahi değiştiremiyoruz. Değiştirmek için önce sorgulamamız gerekiyor. Sorgulama ihtiyacı da duymuyoruz. Ama bu sabit fikirler bizim diğer insanlarla olan ilişkilerimizi olumsuz etkileyebilir. Sosyal hayatımızı sınırlayabilir. Çatışmalar yaşamamıza neden olabilir. Moralimizi bozabilir, bizi sinirlendirebilir. İş performansımızı düşürebilir. Bizi hem fikirde, hem arkadaşta hem de parada fakirleştirebilir. İnsan fıtratına aykırı düşünce ve davranışlara sahip isen zaman seni er geç dışlayacaktır.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *